Trung tâm nghiên cứu Phòng tránh và Giảm nhẹ thiên tai: các loại hình thiên tai

Biến đổi khí hậu (BĐKH)

June 06, 2017

Trung tâm thiên tai

Biến đổi khí hậu là sự thay đổi trạng thái khí hậu có thể được nhận biết bằng các thay đổi giá trị trung bình và/hoặc sự biến thiên các đặc tính của nó, và duy trì trong các thời đoạn kéo dài, theo tiêu chuẩn thường là hàng thập kỷ hoặc dài hơn (UN IPCC, 2007).

Biến đổi khí hậu nhằm chỉ những thay đổi có xu thế dài hạn so với trạng thái khí hậu trung bình. Sự thay đổi các hình thế thời tiết hiện tại biểu thị mối liên hệ chặt chẽ với các ảnh hưởng do hoạt động của con người làm thay đổi thành phần của khí quyển (xem Chương 3).

Cần phân biệt sự biến đổi khí hậu trong thời đoạn dài với sự biến động khí hậu trong thời đoạn ngắn. Biến động khí hậu nói chung nhằm chỉ sự thay đổi tự nhiên của các hình thế thời tiết, ví dụ như các hình thế mưa. Đôi khi sự thay đổi mạnh mẽ của các giá trị trung bình có thể duy trì trong một vài năm, ví dụ như khi xảy ra hạn hán kéo dài. Đây cũng có thể là một phần của chu trình biến đổi tương tự như những chu trình tạo ra các hiện tượng El Nino. Những dạng thay đổi này là không bình thường và được mô tả là “biến đổi khí hậu”.

Có hai loại hành động để đáp ứng với biến đổi khí hậu: một là để giảm tác động của biến đổi khí hậu đối với xã hội (thích ứng), và hai là giảm tốc độ biến đổi khí hậu xảy ra (giảm nhẹ). Chương trình đào tạo này chủ yếu liên quan đến loại hoạt động đầu tiên.

Read more »

Giảm nhẹ rủi ro thiên tai (GNRRTT)

June 06, 2017

Trung tâm thiên tai

Giảm nhẹ rủi ro thiên tai là giảm thiểu hoặc hạn chế các tác động có hại của hiểm họa tự nhiên và thiên tai.

Khái niệm và kinh nghiệm thực tế về GNRRTT thông qua những nỗ lực mang tính hệ thống nhằm phân tích và quản lý những nhân tố gây ra thiên tai bằng việc Giảm nhẹ nguy cơ dẫn tới những thiên tai, Giảm nhẹ tình trạng dễ bị tổn thương đối với người, tài sản, quản lý đất và môi trường một cách khôn ngoan, và cải thiện việc phòng ngừa đối với những sự kiện xấu.

Khái niệm GNRRTT là một tiếp cận toàn diện để ứng phó với rủi ro thiên tai và đã trở thành nguyên tắc hướng dẫn cho hành động của quốc tế về thiên tai.

GNRRTT được xây dựng và mở rộng từ ý tưởng của QLRRTT để nhận biết các tình trạng dễ bị tổn thương chính góp phần vào rủi ro như thế nào. GNRRTT do vậy bao gồm việc giảm nhẹ mức độ nguy hiểm, nâng cao năng lực quản lý các tác động của hiểm họa, quan tâm hơn tới giảm nhẹ tình trạng dễ bị tổn thương đối với người và tài sản, và quản lý tốt hơn về đất đai và môi trường.

Read more »

Tình trạng dễ bị tổn thương

June 06, 2017

Trung tâm thiên tai

Là những đặc điểm của một cộng đồng, hệ thống hoặc tài sản khiến cho cộng đồng, hệ thống hoặc tài sản đó dễ bị ảnh hưởng bởi các tác động có hại từ hiểm họa tự nhiên

Sự kết hợp giữa hiểm họa và tính trạng dễ bị tổn thương tạo nên rủi ro thiên tai. Tình trạng dễ bị tổn thương bản thân nó là kết quả của các tác động mà một hiểm họa có khả năng gây ra, khả năng chịu các ảnh hưởng bất lợi và năng lực3 phòng tránh, ứng phó và phục hồi đối với những ảnh hưởng trên. Tình trạng dễ bị tổn thương biểu hiện trên nhiều lĩnh vực, bắt nguồn từ các yếu tố về vật lý, xã hội, kinh tế, và môi trường. Những ví dụ về các yếu tố này bao gồm: việc bố trí khu dân cư nằm trong các vùng dễ bị hiểm họa, hay do yếu kém trong quá trình thiết kế và thi công các công trình, tài sản không được bảo vệ một cách thỏa đáng, thiếu thông tin và yếu kém trong nhận thức cộng đồng, nhận định các rủi ro và các biện pháp đối phó còn hạn chế, và xem thường hoạt động quản lý môi trường. Tình trạng dễ bị tổn thương có sự biến đổi rất lớn giữa các cộng đồng và theo thời gian. Tình trạng dễ bị tổn thương của các cá nhân và các nhóm xã hội thường thay đổi theo sắc tộc, độ tuổi, mức độ thương tật, thu nhập và trình độ văn hoá . Nó liên quan tới khả năng tiếp cận kiến thức, hiểu biết, các nguồn lực và khả năng ra quyết định hoặc ảnh hưởng tới việc ra quyết định.

Read more »

Rủi ro Thiên tai

June 06, 2017

Trung tâm thiên tai

Rủi ro thiên tai là thiệt hại do thiên tai có thể gây ra về người, tài sản, môi trường sống, các hoạt động kinh tế, xã hội tại một số cộng đồng trong một khoảng thời gian nhất định.

Rủi ro thiên tai nhằm chỉ khả năng xảy ra các thiên tai hơn là mô tả các sự kiện thiên tai thực tế. Định nghĩa về rủi ro thiên tai phản ánh khái niệm về thiên tai như là kết quả của những điều kiện rủi ro hiện tại tiếp diễn. Rủi ro thiên tai bao gồm những loại hình thiệt hại tiềm tàng khác nhau thường rất khó định lượng. Tuy nhiên, với kiến thức về những hiểm họa hiện có và những mô hình phát triển dân số và kinh tế xã hội, các rủi ro thiên tai có thể được đánh giá và lập bản đồ (ít nhất là theo nghĩa rộng).

Vấn đề quan trọng ở đây là cần phải hiểu rằng rủi ro thiên tai không chỉ liên quan tới các mối đe dọa về vật chất của các hiểm họa. Một hiểm họa có thể chỉ dẫn tới một thiên tai nếu một cá nhân và các hệ thống xã hội đang ở tình trạng dễ bị tổn thương dưới các tác động của hiểm họa đó. Do đó việc xem xét cả về hiểm họa và tình trạng dễ bị tổn thương là rất quan trong khi đánh giá về rủi ro thiên tai.

Read more »